https://barnhoornweb.nl/nederlands/ 2026-04-13T00:05:33+00:00 https://barnhoornweb.nl/nederlands/ https://barnhoornweb.nl/nederlands/lib/exe/fetch.php?media=wiki:dokuwiki.svg text/html 2012-04-09T17:51:27+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:aanhalingstekens_en_citaat&rev=1333993887&do=diff Aanhalingstekens en citaat Wanneer gebruik je aanhalingstekens? * Als je letterlijk opschrijft wat iemand zegt (citaat). * Als je aan wilt geven dat een of meerdere woorden niet in de normale betekenis ervan worden gebruikt. Waar plaats je aanhalingstekens? text/html 2011-07-26T08:48:23+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:accent_tekens&rev=1311670103&do=diff Accenttekens In de Nederlandse taal gebruiken we een aantal uit Frankrijk afkomstige woorden die voorzien zijn van accenttekens. De accenten zijn: * accent aigu: logé, café, defilé (dit accent maakt de klank langer) * accent grave: carrière, confrère (dit accent maakt de klank korter) text/html 2010-02-04T20:55:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:afkorting&rev=1265316900&do=diff Afkortingen - Afkortingen worden gebruikt om ruimte te winnen. - Vaak vind je de betekenis in het woordenboek Er zijn drie soorten afkortingen * Letterwoorden - beginletters van oorspronkelijke namen (PSV, KLM, ANW, WAO) * Schrijftaalafkortingen - vaste afkortingen die in geschreven taal voorkomen (bijv., z.s.m.) text/html 2010-05-25T15:57:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:anders_geschreven_andere_betekenis&rev=1274803020&do=diff andere betekenis - anders geschreven * Ik vind alles behalve mijn pen. * Het is allesbehalve plezierig. * Jij kunt het even goed als ik. * Je kunt het evengoed laten. * We hebben ten minste een kilometer gelopen. * Kom maar op - tenminste, als je durft. text/html 2010-01-27T15:27:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:apostrof&rev=1264606020&do=diff Apostrof / weglatingsteken De apostrof wordt ook wel weglatingsteken of afkappingsteken genoemd. De apostrof staat op de plaats van het woorddeel dat is weggelaten. Wanneer gebruik je de apostrof? * Als de eigennaam eindigt op een sisklank (s, x of z: Toos' diploma, Marnix' nieuwe fiets, Lopez' marathon) text/html 2010-02-12T19:03:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:bezitsvorm&rev=1266001380&do=diff Bezitsvorm Een bezitsvorm ontstaat wanneer je aan een zelfstandig naamwoord de letter -s (bezits-s) toevoegt. Daarbij geldt wél de regel dat het grondwoord (het woord waaraan je de -s gaat toevoegen) niet eindigt op een lange klinker of een sisklank. In dit geval is er sprake van een regelmatige vorm. Voorbeeld: text/html 2012-08-15T19:13:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:bezitsvormen_van_zelfstandige_naamwoorden&rev=1345057996&do=diff Bezitsvorm van zelfstandige naamwoorden de bezits- s vast aan het grondwoord moeders kennis,Boons cursiefjes, tantes beroep, Miekes speelgoed,Sarahs paarden het grondwoord eindigt op een lange klinker die we met één letterteken zonder accent schrijven text/html 2010-03-24T20:56:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:bijzondere_samenstellingen&rev=1269464160&do=diff Bijzondere samenstellingen en afleidingen Een liggend streepje gebruik je bij: Voorbepalingen a.bijna-, ex-, niet-, non-, oud-, Sint-, Sinte-, sint- Samenstellingen met als linkerlid een van de elementen bijna-, ex- (in de betekenis voormalig), niet-, non-, oud- (in de betekenis voormalig), Sint-, Sinte-, sint- als linkerlid krijgen een liggend streepje. text/html 2026-01-18T21:39:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:dicteewoorden&rev=1768772385&do=diff Lastige woorden om te schrijven – 0-9 – * 1 aprilgrap cijfer 1, daarna spatie, verder aaneen; eenaprilgrap mag ook * 1 uurservice/1 uursservice beide goed; cijfer 1, daarna spatie, verder aaneen; eenuurservice/eenuursservice mag ook * text/html 2010-02-14T17:45:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:drie_of_meer_klinkers_naast_elkaar&rev=1266169500&do=diff Drie of meer opeenvolgende klinkerletters Bij woorden met drie of meer opeenvolgende klinkers die tot twee lettergrepen behoren, en waarvan twee klinkers samen een klinker of tweeklank voorstellen, geldt een bijzondere regel. De regel luidt: alleen de e en i krijgen een trema, en wel op voorwaarde dat ze niet op een i volgen. text/html 2010-02-13T10:44:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:gebiedende_wijs&rev=1266057840&do=diff Gebiedende wijs De gebiedende wijs wordt gebruikt om een bevel of een dringend verzoek uit te drukken. * Bij deze wijs staat de persoonsvorm voorop. * Er is (meestal) geen onderwerp aanwezig bij gebiedende wijs * Bij gebiedende wijs schrijf je de persoonsvorm als stam text/html 2012-05-26T09:20:23+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:gedachtestreepje&rev=1338024023&do=diff Gedachtestreepje Je gebruikt gedachtestreepjes als je een zin onderbreekt met een korte zin (of een deel daarvan). Het gedachtestreepje heeft verschillende functies. Eén daarvan is een 'terzijde' in te lassen. * Toen hij vergeefs om salarisverhoging vroeg − en dat niet voor het eerst − diende hij zijn ontslag in. text/html 2010-02-12T19:28:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:geslacht&rev=1266002880&do=diff Geslacht Woorden met de volgende uitgangen zijn altijd vrouwelijk: * -heid, -nis, -schap (waarheid - kennis - beterschap) * -de, -te (liefde - diepte) * -ij, -erij, -arij, -ernij (voogdij - rijmelarij) * -ing, -st {achter een werkwoordstam} (wandeling - winst) text/html 2012-04-29T19:27:27+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:getallen&rev=1335727647&do=diff De schrijfwijze van getallen Hoofd- en rangtelwoorden FIXME Voor zowel de hoofdtelwoorden als de rangtelwoorden in woorden gelden de volgende regels: a. alle gehele getallen tot duizend worden aaneengeschreven; b. in gehele getallen groter dan duizend waarin het woord duizend voorkomt, komt er een spatie na het woord duizend; text/html 2010-02-13T12:39:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:grondwoord&rev=1266064740&do=diff grondwoord woord waarvan uitgegaan wordt bij de vorming van een samenstelling* (met een ander grondwoord, bijvoorbeeld:keukendeur) of van een afleiding* (met een voorvoegsel* en/of een achtervoegsel*, bijvoorbeeld: ondeugdelijk). text/html 2012-05-26T09:31:07+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:haakjes&rev=1338024667&do=diff Ronde haakjes gebruikt om een verduidelijking, verklaring of toevoeging in te voegen. De notatie is als volgt: * U kunt uw komst bevestigen bij het secretariaat (maandag tot en met donderdag). * (Na aanmelding is geen restitutie van het inschrijfgeld mogelijk.) text/html 2010-02-06T17:16:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:inheemse_woorden&rev=1265476560&do=diff Inheems woord Een woord dat in alle opzichten tot onze taal behoort en bestaat uit klanken die tot het Nederlandse spraaksysteem behoren. Inheemse woorden zijn van Nederlandse oorsprong (mens, meisje), of zijn in die mate vernederlandst dat hun vreemde herkomst niet meer te herkennen is (kasteel, venster). text/html 2010-02-06T17:16:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:k_of_c&rev=1265476560&do=diff k of c? De klank /k/ schrijven we met k in inheemse woorden* zoals kan, bakken, kruipen. Naarmate een uitheems woord* zich aanpast aan het Nederlandse taalsysteem, wordt ook de schrijfwijze vernederlandst. Dat is gebeurd met van oorsprong Latijnse en Franse woorden als komedie, karakter, akte, strikt, maar niet met contact, locomotief, product, college, actrice. De Woordenlijst biedt hier uitsluitsel. text/html 2012-07-31T12:41:05+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:klinkerbotsing&rev=1343738465&do=diff Klinkerbotsing voor gebruik trema Enkele voorbeelden: * Kanaän, tetraëder, cocaïne, maïs * creëren, reële, beïnvloeden, geüpdatet, reünie, reüsseren * appreciëren, conciërge, diëten, essentiële, oliën, patiënt * coëfficiënt, poëzie, egoïsme, coöperatie, coördinator text/html 2010-02-11T17:36:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:komma&rev=1265909760&do=diff Komma FIXME Plaats komma's in de volgende situaties: 1. Komma in opsommingen De komma gebruik je in opsommingen waar je eventueel het woordje en of of zou kunnen plaatsen: Ik kocht een boek, een nieuwe trui, een overjas en twee paar sokken. (..een boek en een nieuwe trui en een overjas en..) text/html 2010-02-06T17:21:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:kw_of_qu&rev=1265476860&do=diff k of qu? De combinatie qu wordt soms uitgesproken als /k/, soms als /kw/. Naarmate een uitheems woord* zich aanpast aan het Nederlandse taalsysteem, wordt ook de schrijfwijze vernederlandst. We schrijven daarom soms qu, soms k of kw. De Woordenlijst biedt hier uitsluitsel. text/html 2012-04-09T17:59:56+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:meervoudsvormen&rev=1333994396&do=diff Meervoudsvormen We schrijven de regelmatige meervoudsvorm van een zelfstandig naamwoord zoals we hem uitspreken: met de uitgang (doorgaans -en, -n, -s) aan het woord vast. Daarbij passen we de spellingregels voor open of gesloten lettergrepen toe. * hand - handen text/html 2010-02-06T17:29:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:s_of_z&rev=1265477340&do=diff s of z? (a) Een uitheems woord* dat eindigt op een lange klinker plus /s/ krijgt doorgaans een /z/, geschreven als z, als we er een uitgang aan toevoegen die begint met een toonloze /ə/. * religieus - religieuze * serieus - serieuze Uitzondering: diffuus - diffuse. text/html 2010-02-24T16:30:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:samenstelling&rev=1267029000&do=diff Samenstelling We schrijven de tussenklank als -en als het linkerdeel van de samenstelling een zelfstandig naamwoord is dat een meervoud heeft op -en, maar geen meervoud op -es. In andere gevallen schrijven we -e. Is het linkerdeel een zelfstandig naamwoord? text/html 2010-01-25T19:37:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:schrijfwijze_getallen&rev=1264448220&do=diff Getallen Het aaneenschrijven van getallen, kent regels: 1. Getallen van 0 t/m 100 worden aan elkaar geschreven - anderhalf, drieëntwintig, zevenenvijftig, drievierde, negenentachtig, maar... honderd en twee, tweehonderd en zesentwintig, drieduizend zeshonderd vierentwintig. text/html 2010-05-06T16:35:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:stappenplan_werkwoorden&rev=1273163700&do=diff Werkwoorden en hun schrijfwijze STAP 1 Is het werkwoord te veranderen in tijd? Nee: ga naar stap 2 Ja: het is de persoonsvorm In welke tijd staat de persoonsvorm? * Tegenwoordige tijd? * * Verleden tijd? * STAP 2 Is het werkwoord gecombineerd met een van de hulpwerkwoorden zijn, hebben of worden? text/html 2024-04-14T15:23:53+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:start&rev=1713108233&do=diff Spelling: diverse onderwerpen text/html 2010-02-06T17:24:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:t_of_th&rev=1265477040&do=diff t of th? In sommige uitheemse woorden* schrijven we /t/ als th, maar * niet aan het eind van een woord; * niet voor een medeklinker; * niet na f of ch. met th * ether * katholiek * methode * -pathie (zoals in sympathie) * -theek (zoals in bibliotheek, apotheek) text/html 2010-02-05T21:57:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:trema&rev=1265407020&do=diff Trema * Bij een trema komen er boven de klinker twee puntjes te staan: ä - ö - ë. * Het trema gebruik je om een reeks klinkers los van elkaar te lezen: financiële, beïnvloeding. * Het trema gebruik je wanneer er onduidelijkheid kan bestaan over de uitspraak. Het wordt dan op de tweede van twee opeenvolgende klinkers geplaatst. text/html 2010-02-14T17:21:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:tussenletter_-s&rev=1266168060&do=diff De tussenletter -s In een aantal samenstellingen en afleidingen wordt achter aan het eerste deel – ongeacht zijn woordsoort – een zogenaamde tussenklank /s/ geschreven. Wanneer die gehoord wordt, wordt hij ook geschreven. Een paar voorbeelden: text/html 2010-02-24T16:33:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:tussenletters_in_versteende_uitdrukkingen&rev=1267029180&do=diff Versteende samenstellingen In sommige samenstellingen kunnen we de samenstellende delen nauwelijks of niet herkennen. We noemen ze versteende samenstellingen. Andere woorden zijn slechts in schijn samenstellingen. Op deze woorden passen we de regel niet toe. text/html 2010-05-26T12:24:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:tussenletters_schema&rev=1274876640&do=diff Schema tussenletters ---------- Even oefenen * De ……………………. Van de directeur was leeg akte(n)tas * In Gibraltar bezochten ze de ………………………….. ape(n)rots * Glij niet uit over die……………………………. banane(n)schil text/html 2024-08-20T18:19:53+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:uitgang&rev=1724177993&do=diff Uitgang element dat we toevoegen aan een woord dat we verbuigen of vervoegen. Voorbeeld: -e aan het eind van andere, -te aan het eind van lachte. text/html 2010-02-06T17:18:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:uitheemse_woorden&rev=1265476680&do=diff Uitheems woord Een woord dat we uit een vreemde taal hebben overgenomen. Soms is een uitheems woord te herkennen aan uitheemse klanken, bijvoorbeeld de /zj/ in journaal of de /ĩ/ in timbre. Een uitheems woord past zich doorgaans in de loop van de tijd aan de Nederlandse taalregels aan. Het wordt dan bastaardwoord genoemd. Vaak wordt de spelling dan vernederlandst. text/html 2010-02-11T17:22:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:verkleinwoorden&rev=1265908920&do=diff Verkleinwoorden FIXME Verkleinwoorden worden in het Nederlands gevormd door toevoeging van een achtervoegsel als -je, -tje, -pje, -etje en -kje. In de regel doen we dit vlekkeloos. paard paard-je boom boom-pje text/html 2010-02-13T18:12:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:werkwoordenschema&rev=1266084720&do=diff Werkwoordenschema text/html 2010-02-06T17:30:00+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://barnhoornweb.nl/nederlands/doku.php?id=spelling:x_of_ks&rev=1265477400&do=diff x of ks? Naarmate een uitheems woord* zich aanpast aan het Nederlandse taalsysteem, wordt ook de schrijfwijze vernederlandst. We schrijven daarom soms x, soms ks. De Woordenlijst biedt hier uitsluitsel. met x * boxer (hond, kledingstuk) * index